Domotica is tegenwoordig een populair begrip maar is op vele manieren te definiëren. Soms wordt er alleen de mogelijkheid tot schakelen van lampen verstaan, soms ook verwerking van weerinformatie en besturing van zonneschermen en soms ook toegangscontrole en bewaking. Er zijn diverse min of meer complete systemen te koop die zich meestal op een van die aandachtsgebieden richten. Nadeel van een compeet pakket is dat ook meestal de toepassing van meerdere protocollen niet mogelijk is en tenslotte dat ze meestal kostbaar zijn.
Voor ons nog een extra aandachtspunt. Vrijwel alle tegenwoordig beschikbare systemen gaan uit van een draadloze verbinding en dat is iets wat wij niet als basis wilden. Bedrade beveiliging is de beste beveiliging want de verbinding is niet te onderscheppen. De beschikbare mogelijkheden worden daardoor heel beperkt.

In 2018 las ik wat artikelen over een micro computer, de Raspberry in combinatie met het uitlezen van een slimme elektrameter. Een computer in een formaat van een betaalpas maar wel met uitgebreide mogelijkheden. Verder onderzoek maakte duidelijk dat met wat creativiteit (en later bleek ook veel geduld en proberen) een domotica systeem te bouwen viel met mogelijkheden tot bewaking via diverse sensoren en camera's, aansturen van lampen en zonnenschermen, uitlezen van energieverbruik en verwerking opbrengst zonnepanelen.

De eerste aanschaf was een Raspberry 3B+ op dat moment de snelste Raspberry. Voor het uitlezen van de elektrameter was een speciale kabel nodig. De eerste stappen waren genomen. De volgende stap was het kiezen van de benodigde software. Natuurlijk geen commercieel produkt maar een gratis pakket en dat werd Domoticz. Gelukkig veel informatie over hoe de Raspberry te installeren met een operating systeem Debian (een Linux variant) en Domoticz. Met wat vallen en opnieuw installeren lukte het om een werkend pakket te maken als basis voor het vervolg.
Heel verrassend wat allemaal mogelijk blijkt te zijn. Een bediening via de gewone computer is alles mogelijk wat ook op en normale computer kan met instructies die met wat zoeken allemaal op internet te vinden zijn en in veel gevallen ook prima uitgelegd worden. Kennis van Unix (uit het werkzame verleden) maakt het nog makelijker.

Het pakket Domoticz kan een groot aantal apparaten aan, van lampen tot zonneschermen en van lichtsensoren tot weerstations. Al die apparaten worden via verschillende protocollen en op verschillende frquenties aangestuurd en daarvoor moet weer extra apparatuur aan de Raspberry gekoppeld worden. Voor lampen die via het bekende Klik aan Klik uit protocol gestuurd worden moest een RFXCOM433E aangeschaft worden. Meer dan twee keer zo duur als de hele Raspberry maar wel nodig. Voor bijvoorbeeld een lichtsensor die via het zWave protocol werkt was weer een ander apparaat nodig, de AeonLabs connector.

De Raspberry beschikt gelukkig over 4 USB aansluitingen waarvan er nu drie (slimme meter, Klik aan Klik Uit en zWave) gebruikt worden. Wonder boven wonder werkt alles en kan vrijwel onbeperkt uitgebreid worden met steeds meer apparaten.

Tenslotte nog de eis voor bedrade aansluiting van deur en raamsensoren. Daarvor moest weer een apart kaartje gekocht worden dat op de zogenaamde GPIO pinnen van de Raspberry aangesloten kon worden. Het werd de Piface 2, geschikt voor 8 invoer en acht uitvoer aansluitingen plus nog twee relais om andere apparaten aan te sturen.

Het pakket Domoticz is een soort bouwpakket met heel veel kant en klare elementen. Voeg bijvoorbeeld een lichtsensor toe door het betreffende element te kiezen en te koppelen. Dat gaat verder voor alle andere sensoren, lampen en meer zaken net zo.

Wel nog bijzonder om te vermelden dat er buiten de schakelaars van Klik Aan Klik uit vergelijkbare producten zijn maar dat er ook een schakelaar te koop is die na een aanpassing via Wifi werkt en zo in het netwerk opgenomen kan worden. Dat geeft ongekende mogelijkheden

De besturing van lichten, schakelaars en uitlezen van sensoren zoals lichtsensoren en bewegigssensoren moet via zogenaamde scripts geregeld worden. Die scripts moet je zelf maken en geeft je net zoveel mogelijkheden als je fantasie je toestaat. Koppelen van een lichtsensor een lampschakelaars is eenvoudig te realiseren en zorgt dat de lichten automatisch aangaan als het donker wordt en op een gewenste tijd ook weer uitgaan.

Maart 2020
De uitbraak van het Corona (Covid-19) virus heeft grote gevolgen voor de wereld en dus ook voor ons in Nederland. Horeca gesloten en datzelfde geldt voor veel andere winkels maar gelukkig niet voor webshops.
De raspberry bestaat inmiddels 10 jaar en dat is reden voor een speciale aanbieding. De nieuwste versie is op dit moment de Raspberry 4 met in vergelijking met zijn voorganger een veel snellere processor, snellere ethernet en USB3. Er zijn drie versies met respectievelijk 1, 2 en 4 GB geheugen. De aanbieding geldt voor de uitvoering met 2 GB en dat is viermaal zoveel als de Raspberry 3. Een grote verbetering dus. Deze versie bestelt inclusief de benodigde voeding bij ontvangst direct geprobeerd nadat er ook nog een benodigde micro SD kaart gekocht is.

Installeren gaat nu snel maar de problemen komen daarna. De USB aansturing blijkt veranderd en de aan te sluiten apparaten werken niet. De oplossing gevonden in een USB hub van € 1,99 bij de Action en nu werkt het wel. Volgend probleem is de Piface 2 kaart. Die blijkt door een iets veranderd ontwerp van de Raspberry 4 niet te passen. Daarvoor is wel weer een tuusenblokje te vinden maar het kost wat geknoei om die passend te krijgen.
Door dat uitproberen raakt de SD kaart verminkt en moet er dus weer een nieuwe gekocht worden die weer prima werkt maar nu zit een tikfout bij het invoeren van het IP adres in de weg. Met geen mogelijkheid meer toegang te krijgen.
De oplossing hiervoor is aansluiten van een tv als beeldscherm en een toetsenbord voor direkte bediening. Ook nu weer een tegenvaller. De aansluiting van de Raspberry 4 op de tv gaat via een HDMI kabel en de Raspberry 4 heeft nu een micro HDMI aansluititng en ik weer geen juiste kabel. Een verloopstukje van weer € 2,- is de oplossing maar nu is de levertijd weer meer dan een week. Het blijft dus steeds een stapje vooruit en dan weer een tegenvaller.
De meeste tegenvallers uiteindelijk opgelosy, alleen de Piface 2 via een extra blok aansluiten werkte niet. Daarom besloten om de Piface 2 kaart te modificeren door er een stukje af te zagen. Omdat dit een risicovolle handeling leek eerst gezocht of er een nieuwe kaart gekocht kon worden. Bleek niet het geval maar op Marktplaats werden er meerdere aangeboden. Ook een aanbieding van 2 stuks voor € 10,- per stuk. Een bod van € 15,- voor de twee kaarten werd geaccepteerd en nu kon zonder risico een kaart aangepast worden. Met een Dremel het gewenste stukje uitgezaagd en nu paste de Piface 2 kaart wel en werkte meteen. Daarmee kon het totale domotica nu gebaseerd op de Raspberry 4 in gebruik genomen worden. De toename aan snelheid was direct merkbaar aan het reageren op commando's.
Het totale systeem werkt inmiddels al een paar jaar probleemloos en naar verwachting.